Mòn cánh gạt là kiểu hư hỏng tiến triển điển hình của bơm cánh gạt, nó không xảy ra đột ngột mà báo trước vài tuần, thậm chí vài tháng, bằng cách tốc độ hút giảm dần từng chút và chân không giới hạn nhích lên từng chút. Trong bơm, chi tiết luôn trượt sát thành khoang chỉ có cánh gạt; bơm kín dầu dựa vào màng dầu để giảm ma sát, bơm không dầu dựa vào graphite hoặc carbon-graphite tự bôi trơn, dù loại nào thì vật liệu đã mòn đi cũng không tự mọc lại. Vấn đề là phần lớn người ở hiện trường đợi đến khi phôi không hút được, khoang bơm không đạt áp suất quy trình mới đi kiểm tra bơm, lúc đó mòn thường đã lan từ cánh gạt sang thành trong khoang bơm, việc thay cánh gạt biến thành việc thay bơm.
Dưới đây sắp xếp cách đánh giá theo thứ tự từ “không tháo bơm” đến “tháo máy”, mỗi tín hiệu đều có thể đo trong kiểm tra đầu ca.
Phần một. Vì sao mòn cánh gạt ăn vào tốc độ hút trước, rồi ăn vào chân không giới hạn
Cánh gạt trong rãnh rotor bị lực ly tâm (một số kết cấu có thêm lò xo) đẩy ra, đầu trên ép vào thành khoang, ngăn kho
Cánh gạt bao lâu thì thay một lần?
Không thay cứng theo số giờ cố định. Cánh gạt carbon-graphite của bơm không dầu được nhà sản xuất tham chiếu 10000~20000 giờ, điểm kiểm tra của bơm kín dầu lùi về sau hơn; thực tế căn cứ vào chân không giới hạn không tải và thời gian hút ở điều kiện cố định, vượt đường cơ sở 15% thì bắt đầu kiểm tra, 25% thì xếp lịch dừng máy.
Chỉ thay cánh mòn nặng có được không?
Không được. Chênh lệch chiều cao giữa cánh mới và cánh cũ chỉ vài phần mười milimét, lắp trên cùng một rotor thì cánh mới ép chặt hơn, chịu tải nhiều hơn, sẽ làm nhanh mòn các cánh còn lại và thành trong khoang bơm. Cánh gạt trên cùng một rotor phải thay cả bộ.
Chân không giới hạn từ 0.1 mbar giảm xuống 1 mbar, có phải là mòn cánh gạt không?
Không hẳn. Trước tiên làm thử nghiệm không tải khi đóng cửa hút: không tải cũng chỉ đạt mức 1 mbar, đồng thời mức dầu, loại dầu, van ballast khí, lưới lọc đầu vào đều bình thường thì mới nghi ngờ khe hở; không tải bình thường mà có tải kém đi, phần lớn là điểm rò trong hệ thống.
Khi thay cánh gạt còn phải thay gì cùng?
Dầu bơm, lõi tách sương dầu, lưới lọc đầu vào, phớt nắp đầu thay đồng loạt một lần. DPL-V0100 dùng dầu 2 L, DPL-V0025A dùng dầu 0.75 L; đồng thời làm sạch cặn carbon trong rãnh rotor, đo xem thành trong khoang bơm có bị xước không.
